08 September 2017

Being a Burmese Buddhist

When I was walking in the university campus, an old black man approached me and said hello. After a pleasant greeting, he asked where I was from. When I answered that I was from Myanmar, he seemed angry. When he asked whether I read the news about Rohingya, I said yes. He seemed more upset and asked why we people were doing horrible things.

Well, this accusation was two years ago. Civil wars have been ongoing for more than half a century in northern and eastern Myanmar, and media hardly reported about the horrible things Karen, Chin, Kachin people suffered in Myanmar. I would never deny that Myanmar military has an awful record of burning villages, killing innocent people, and raping women from ethnic minorities. I weakly apologized for Myanmar government’s wrongdoing because I wanted him to know that I did condemn any violence on any human beings.

Unfortunately, he doubted my sincerity and asked which religion I belonged to. I was stunned and hurt. I sheepishly said I was an atheist. This was not a lie but a half-truth because Buddhists don’t believe and worship the creator (God). And I am afraid that If I told the truth, he would have thought of me as a cruel evil Buddhist extremist. Usually, this interrogation is a part of being a Burmese Buddhist. Yes, I know that I am not a part of the solution, so I am a part of the problem, right? I will never defend the government’s inhuman assaults on any human beings.

But why? Why should I apologize for every Muslim I’ve ever met for ugly things that happened by other Burmese people? But I can’t help feeling guilty while answering for my country’s problems to my Muslim friends because I have a responsibility to do what is right. However, like any normal Myanmar citizen, I still can’t accept what is happening, and who to believe. According to all international media, the army and Myanmar people are committing ethnic cleansing. It’s hard to believe because these allegations are strong and dangerous. My friend and Myanmar media reported that it is a counter-terrorism operation to catch the Rohingya militants who has been trained by terrorists and are killing Rakhine people and police. It’s also hard to agree with them because many so-called Rohingya people are innocent.

Meanwhile, should I be ashamed of being a Burmese Buddhist? I know people wouldn’t judge me for one million Rohingya deprived of human rights. But I feel blamed when I saw the words “Buddhist extremist.” I feel vulnerable and violated. I feel that all the whole world is punishing me for being a Burmese Buddhist even though Burma is not the pillar of Buddhism and all Burmese people are not responsible for the military operation in Rakhine State.

A true Buddhist always rejected the extremes. According to Buddha, the middle way or middle path is the only way which leads to liberation. Especially, monks are absolutely taught to reject extremes. If I could be given one wish, I would explain every journalist that the so-called Buddhist monks who have intention to harm other people are not Buddhists, and every sane Burmese Buddhists condemn those extremists, including extreme nationalists. But in the sad reality, life is suffering, and I take my fair share. I can be easily tolerant of misunderstandings, ignorance, and harassment, but I still want to appeal to the journalists to stop using the words Buddhist extremist together for the sake of saving one of the poorest countries from terrorist attacks.

Finally, I wish I could stop the cause of suffering on any theists or atheists, and all our suffering stories would end soon.

Mae Coe

image credits: Minzayar/Reuters

06 January 2016


 လူေတြဟာ ႏွစ္မီးနစ္စာ တစ္ေယာက္မ်က္ဝန္းထဲတစ္ေယာက္ဝင္ေရာက္ၿပီးတဲ႔အခါ

သူမနဲ႔သူၾကား ႏွစ္မီးနစ္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ
 ျငင္းခုန္ရင္း၊ တုိင္ပင္ရင္း၊ ကူညီရင္း...

 ေျပးရင္လိုက္ကာ လုိက္ရင္ေျပးတာ မခ်စ္တဲ႔သူေတြပါ။

 မ်က္ဝန္းျပာလဲ႔ ေရႊေရာင္မုတ္ဆိတ္ေမႊးသဲ႔သဲ႔ ခရစ္စ္ အီဗင္န္စ္လိုလူမ်ိဳးမွ ႏွစ္လိုတဲ႔သူမ
 အၿပံဳးခ်ိဳခ်ိဳမ်က္ဝန္းညိဳေလး ေရာင္ျပန္ေအာက္မွာ တုပ္တုပ္မွ်မလႈပ္ႏုိင္တဲ႔အခါ...

 ျမင္ရင္ျမင္တယ္ မွတ္ေလ 
အၾကည္႔ဆိုတာလည္း ျဖစ္ၿပီးပ်က္သြား အနိစၥမဟုတ္လား။

 ခက္တာက ဘာဝနာသာ

 စပါးႀကီးေျမြေရွ႕က သတၱဝါပါ

 ဒီအၾကည္႔ေလးၿပီးေနာက္ ဘဝေပ်ာက္ေတာ႔မွာ သိလည္း 
ပစၥဳပၸန္တည္႔တည္႔ပဲ ၾကည္႔ေနတယ္...

 ႏွစ္မီးနစ္ရွင္သန္ျခင္းပါကြယ္။ ။ 


27 November 2015

Finding Harmony with Life

I had a question about why other people were dead and I was still alive when I read news about the terrorist attacks in Paris. I wanted to die instead of them if I could exchange my life for theirs. Apparently, I do not enjoy my life for now. They have families, homes, and dreams while I have no one in my life, and my dreams fade away. I do not know exactly when I became depressed, but I feel certain that now I am on a roller coaster of culture shock. I cannot help but scream while going through the emotional stages of culture shock.
Actually, I was happy in the United States, at first. This is the first stage of culture shock, and it is called the honeymoon phase. Everything is new, different, and exciting for a woman from the Third World. I think American people are good, kind, and helpful. I travelled from the west to the east of the United States. I visited from Seattle to New York. I was delighted to visit Los Angeles and Washington D.C.
Unfortunately, I went into the next stage of culture shock, a crisis period, after I had started to attend Philadelphia University and I had moved to a dorm. I felt annoyed all the time. The food is salty, and everything is so expensive in the University. I felt all the people around me are mean like cold weather. I felt angry when a waiter from the university cafe intentionally did not put my food in a plastic bag and I had to do it by myself. I just realized that it was discrimination. I do not think he will treat white students or black students like this.

 It is really hard to cope with the disintegration stage, the process of losing strength. I started to feel homesick, depressed, and helpless. I am afraid to dream and I feel anxiety in my chest whenever I am confronted with different behaviors and values. I feel terrible when I pay dorm fees and meal fees. What I am doing here? I became confused. If I donate this amount of money to a poor student in my country, he or she can study for one year. I feel guilty when I eat a variety of food in a dining hall because this amount of money for my meal can provide meals for one full day for a whole family in my country. When I could not find my place in the environment, I wanted to escape from this bitter situation.
I walked in the shoes of Marcus Mabry because in the essay “Living in two worlds” he writes, “As I travel between the two worlds it becomes harder to remember just how proud I should be – not just of where I have come from and where I am going, but because of where they are.” I totally understand the author that it was difficult to be proud of himself when his family was poor and he had a comfortable lifestyle. Although I have not gone back to my country, I saw everything happening there on Facebook. Should I celebrate my life here while the longest civil war in the world is still being fought in my homeland?
I literally became a person who lived between two worlds, but I did not belong to any world. I almost forgot about why I came to the United States in the first place. Is it to study Sustainable Design or English or democracy or American culture? I have lost my way and self-confidence. My sleep has been affected and my happiness has melted.
Although Marcus was not happy, his family was proud of him for his education. Sadly, I do not feel satisfied while studying here. Is my family proud of me? Absolutely not. Actually, nobody cared about me when I decided to study in the United States. Marcus writes that he was proud of his family for surviving in their worlds. Should I feel proud of my people for surviving under a military regime? Yes, I am enormously proud of their resilience but I feel worthless, useless, and hopeless because I am not helpful for any society.
So the question remains: should I live? Should I be proud of myself for being alive? What if I cannot be proud of being myself, should I die? I wonder if I die, will my savings help other girls' lives? However, my friend persuaded me not to die here because she was afraid that if I became a ghost, I would meet unfamiliar, scary and hostile ghosts.
Unfortunately or fortunately, it is harder to die than to live because we, humans, cling to life. And there is also a little excuse that if I live longer, I could help people better. Or maybe I will recover from this brutal situation if I get a professional job or an internship. Better yet, when I enter the adaption or adjustment stage of culture shock, I might be happy again.

 Well, that is why people say “ You reap what you sow.” I followed my dream which made me very regret. In Buddhism, it is called karma, the law of cause and effect.  I have got a pain as a result of my own action. After all, it is a universal truth that everybody hurts sometimes. It is my turn, my experience and I have convinced myself that the best is yet to come.

Mae Coe

21 February 2015

စြန္႔လႊတ္ျခင္းမွာ အႏုပညာလုိအပ္သလား

သူေခ်ာ္လဲတဲ႔အခါ ေဖးကူေပးမယ္႔လက္ကေလး ရွိေနၿပီျဖစ္ေပမယ္႔ သူမက သူ႔ကို စိတ္ခ်လက္ခ် မထားခဲ႔ႏုိင္ေသးဘူး။ ပင္လယ္ကိုျဖတ္ၿပီး ထြက္မသြားခင္ေလး လည္ျပန္လွည္႔ၾကည္႔ရင္း သူ႔ေကာင္မေလးကို အမွာပါးခ်င္ေသးတယ္။ တနည္းအားျဖင္႔ ေတာင္းဆိုခ်င္ေသးတယ္။ ေကာင္မေလးအတြက္ေတာ႔ ယံုၾကည္ဖုိ႔ခက္လိမ္႔မယ္။ 

သူမက အမ်ိဳးသမီးဝါဒီ၊ က်ား၊မသာတူညီမွ်ရွိေရးကို ဦးထိပ္ထားသူ။ ဒါေပမယ္႔ သူ႕ကို ခ်စ္မိတဲ႔အခါ သူက ဖိုသတၱဝါ ၊သူမက မသတၱဝါဆိုတဲ႔ ပညတ္ခ်က္ေတြကို အမွီမျပဳဘူး။ အသက္ထက္ပိုခ်စ္ရတဲ႔ သူ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြဟာ သူမရဲ႕အေရးထက္အရင္ ေရွ႕တန္းေရာက္လာတယ္လို႔ သူမဆိုရင္ေလ။ ဒီလို ဝန္ခံရတာ သူမ မရွက္ပါဘူး။ ဒါဆိုဘာျဖစ္လို႔ ေက်ာခိုင္းလိုက္တာလဲဆိုၿပီး ေကာင္မေလးက မယံုသကၤာျဖစ္ႏုိင္တယ္။ သူ႕ကို ေပ်ာ္ေစခ်င္လြန္းလို႔ပါဆိုတဲ႔ သတၱိေၾကာင္တဲ႔လူေတြရဲ႕ အားေလွ်ာ႔တဲ႔ဆင္ေျခကိုပဲ သံုးစြဲရလိမ္႔မယ္။

သူနဲ႔သူမဟာ ဘဝတူလြန္းတယ္။ တစ္ေယာက္ရင္ကို တစ္ေယာက္က ထိုးေဖာက္ျမင္ေတာ႔ နာက်င္စရာေတြပဲ ၾကည္႔႐ႈေနမိတယ္။ မျဖစ္သင္႔ဘူး မဟုတ္လား။ ဒီလို နာက်င္ေသာအတိတ္ဆိုတဲ႔ အသြင္တူညီျခင္းနဲ႔စတင္ခဲ႔တဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခ်ည္ေႏွာင္မႈဟာ ရလာဒ္ဆိုးႏိုင္တယ္။ တူညီမႈဆိုတဲ႔အခန္းကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးေတာ႔ မတူညီတဲ႔အပိုင္းေတြ ေရာက္လာတဲ႔အခါ ညိွယူရမယ္႔ အေျခအေနေတြျဖစ္လာတဲ႔အခါ ႏွစ္ေယာက္စလံုးဟာ စိတ္ဓာတ္ၾကံ႕ခိုင္ဖုိ႔လိုတယ္ မဟုတ္လား။

သူမတုိ႔ႏွစ္ဦးလံုးဟာ မရင္႔က်က္ေသးပါဘူး။ မေျဖာင္႔ျဖဴးတဲ႔လမ္းမွာ သူ႔ကို မေလွ်ာက္ေစခ်င္ေတာ႔ဘူး။ အခါခပ္သိမ္းအေၾကာင္႔ၾကမဲ႔ ၿငိမ္းေအးသာယာစြာပဲ သူ႕ကို ေနေစခ်င္ပါတယ္။ ယံုၾကည္ပါ။ ထိခုိက္နာက်င္ေနသူဟာ သူမ်ားကို ဘယ္လိုလုပ္ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္ႏုိင္မွာလဲ။ သူမက စိတ္ဓာတ္မႀကံ႕ခိုင္ေသးဘူး။ အလြယ္တကူလဲၿပိဳတတ္တယ္။ သူ႕ကို ဘယ္လိုေဖးမႏုိင္မွာလဲ။ ေလာကမွာ သူမအေၾကာက္ဆံုးက သူ႕ကို မကာကြယ္၊ မေစာင္႔ေရွာက္ႏုိင္မွာကိုပဲ။ သူမနဲ႔အတူရွိခုိက္မွာ သူ ဘာရနိုင္မွာလဲ။ သူ႕ဒဏ္ရာေတြကို သူမ စာနာေပးႏုိင္တယ္။ နာက်င္လႈိင္းေတြကို ဖမ္းယူႏိုင္တယ္။ ေသာကေတြကို ေျဖေလွ်ာ႔ေပးႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ္႔ သူ႕ကိုေပ်ာ္ရႊင္ေစႏုိင္သူက သူမ မဟုတ္ပါဘူး။

သူမရဲ႕ အူေၾကာင္ေၾကာင္ အျပဳအမူေတြ၊ ပြင္႔လင္းတဲ႔စကားေတြေၾကာင္႔ သူ ရံဖန္ရံခါ ရယ္ေမာရမွာျဖစ္ေပမယ္႔ ေကာင္မေလးလိုမ်ိဳး သူမမွာ ဟာသဥာဏ္မရွိပါဘူး။ (တစ္ခုေတာ႔ သတိေပးပါရေစ။ ဟာသဥာဏ္ရွိသူေတြဟာ တစ္ဖက္သားရဲ႕ အားနည္းခ်က္၊ခ၊ြတ္ယြင္းခ်က္ေတြကို ဟာသလုပ္တတ္တယ္။ သူ႕ေရွ႕မွာေတာ႔ ေကာင္မေလးက အဲဒီလို မျပဳမူေစခ်င္ဘူး။ တစ္ဖက္သားကို ရယ္စရာလုပ္တတ္သူေတြကို သူမႏွစ္ၿမိဳ႕ဘူး။)

ဖိႏွိပ္ခံရသူေတြရဲ႕ လႈိင္းဒဏ္ေၾကာင္႔ သူမရဲ႕ရင္ဟာ လႈတ္ခတ္ေနတတ္တယ္။ ဒီလိုရပ္ဝန္းမွာ သူ မေနသင္႔ပါဘူး။ ဒဏ္ရာကင္းစင္ခ်မ္းေျမ႕တဲ႔ မိန္းကေလးမ်ိဳးနဲ႔သာ သူ႕ဘဝကို တည္ေဆာက္ေစခ်င္လြန္းလို႔ပါ။ အစေကာင္းမွ အေႏွာင္းေသခ်ာတဲ႔။ ေမြးစထဲက အရြယ္ေရာက္သည္႔တုိင္ ၿခိမ္းေျခာက္ႏွိပ္စက္ခံရၿပီး ႀကီးျပင္းလာရသူရဲ႕စိတ္ဟာ အနယ္က်ဖို႔ မေသခ်ာဘူး။ ဒါဆို အစတည္းက ဘာလုိ႔ခ်စ္ခဲ႔ေသးလဲလို႔ ေကာင္မေလးက သေရာ္မယ္။ အခ်စ္ဆိုတာ ဖန္တီးျပဳျပင္လုိ႔မရတဲ႔ အရာထဲက တစ္ခုပဲ။ ခ်စ္တယ္။ ဒါေပမယ္႔ စြန္႔ပစ္ခဲ႔တဲ႔ မိဘႏွစ္ပါးရဲ႕ပံုရိပ္ေတြဟာ သူမရဲ႕ႏွလံုးသားမွာ အရိပ္ထင္ေနဆဲေလ။

မိသားစုရဲ႕ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္းကို ယေန႔ထက္တုိင္ မရတဲ႔လူမို႔ သူ႕ကိုလည္း သူ႕မိသားစုနဲ႔ အဆင္ေျပေအာင္ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေပးရမလဲဆိုတာ သူမ မသိဘူး။ မိစံုဖစံုနဲ႔ သက္ေသာင္႔သက္သာၾကီးျပင္းလာခဲ႔ၿပီး ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးနည္းဗ်ဴဟာေတြ တတ္က၊ြမ္းတဲ႔ ေကာင္မေလးကသာ သူ႔ကို တျခားသူမ်ားနဲ႔နီးကပ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏုိင္လိမ္႔မယ္ မဟုတ္လား။ ႐ုပ္ရွင္ေတြ၊ ဝတၳဳေတြထဲကလို သူက ဘာအေရာင္ႀကိဳက္တယ္။ ဖိနပ္နံပါတ္က ဘာ၊ ဘာအစားအစာမစားဘူး။ ဘယ္လုိ အက်င္႔စ႐ိုက္ရွိတယ္ဆိုတာမ်ိဳး သူမ မွာတမ္းမေျခြခ်င္ပါဘူး။ ေကာင္မေလးက လူရည္လည္သူမို႔ သူ႔အရိပ္အကဲကို သူမထက္ပိုကာ သိၿပီးျဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။ဒါေၾကာင႔္ အသည္းကြဲေပမယ္႔ ဝမ္းမနည္းဘူး။

ေလရူးသုန္သုန္ထဲက ဇာတ္ေကာင္ စကားလက္ကို မယ္လနီက အက္ရွေလကို မေသခင္အပ္ခဲ႔တဲ႔ စကားေလးတစ္ခြန္းလိုမ်ိဳး ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ‘သူ႔ကို ေစာင္႔ေရွာက္ပါ။ ဒါေပမယ္႔ သူ႔ကို ေစာင္႔ေရွာက္ေနတယ္ဆိုတာ သူမသိပါေစနဲ႔တဲ႔။ သူမက အဲဒီစကားေလးသာ လက္ဆင္႔ကမ္းခ်င္ပါတယ္။ သူမန႔ဲထပ္တူဒဏ္ရာေတြရွိခဲ႔တဲ႔ သူ႔ကို ေစာင္႔ေရွာက္ေပးပါကြယ္။ သူဟာ စစ္ေျမျပင္က သူရဲေကာင္းလိုဟန္ေဆာင္ေနေပမယ္႔ ေၾကာက္လန္႔တတ္တဲ႔ ကေလးသူငယ္ေလးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို ကာကြယ္ေပးရလိမ္႔မယ္။ ဒါေပမယ္႔ သူ သိလုိ႔ မျဖစ္ဘူး။ သူ႔မာနကို မျမင္ကြယ္ရာက ကူညီေထာက္ပံ႔ေပးရလိမ္႔မယ္။ သူ႕ရဲ႕အက်ည္းတန္တဲ႔စိတ္ထားတစ္ခ်ိဳ႕ကို ျမင္တဲ႔အခါ ေၾကာက္လန္႔တၾကားနဲ႔ သူ႔ကို မထားခဲ႔ေစခ်င္ဘူး။

ေကာင္မေလးေရ ... မင္းက ဥာဏ္ပညာရွိသလို သူတစ္ပါးကိုလည္း အျပစ္ျမင္တတ္၊ေျပာတတ္တယ္။ ဒါေပမယ္႔ သူ႔အားနည္းခ်က္ေတြကို ေဝဖန္တုိက္ခုိက္ကာ သူ႔ကို နာက်င္ေအာင္ မလုပ္ပါနဲ႔။ ခ်ိဳခ်ိဳအီအီၾကင္နာစကားမေျပာတတ္တဲ႔သူ႔ကို ေက်းဇူးျပဳၿပီး ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေၾကာင္း မၾကာခဏဆိုေပးပါ။ သူမလိုပဲ မိဘေမတၱာငတ္ခဲ႔တဲ႔သူဟာ တျခားသူရဲ႕ခ်စ္ျခင္းေတြကိုလည္း အလြယ္တကူ သံသယ၀င္တတ္လို႔ပါကြယ္။ လူ႐ိုင္းကေလးသူဟာ လူႀကီးလူေကာင္းဆန္စြာ မင္းကို ျပဳစု ေစာင္႔ေရွာက္ေနျခင္းဟာ သူခ်စ္ေၾကာင္းဆိုေနျခင္းသာလို႔ နားလည္ေပးပါ။ ဒီလိုေတြေျပာလို႔ ဆရာလုပ္တယ္ဆိုကာ မျငဴစူပါနဲ႔ေနာ္။ ေသခါနီးလူရဲ႕ ေနာက္ဆံုးစကားလို႔ သေဘာထားမွတ္ယူေပးပါကြယ္။ တကယ္ပဲ ေနာက္ဆံုးရယ္ေလ။

သူ႔ကို မကာကြယ္မေစာင္႔ေ႐ွာက္ႏုိင္တဲ႔မိန္းမမို႔ ‘I’ll protect you’ဆိုတဲ႔စကားအစား ‘I wish I could protect you’ ‘I hope I wouldn't hurt you’ လို႔သာ ေျပာဆိုႏုိင္ေတာ႔မယ္။ ၀မ္းနည္းလြန္းလို႔ ရင္ကြဲလုမတတ္ျဖစ္ေနေပမယ္႔ သူ႔အတြက္ သူမရဲ႕ ေနာက္ဆံုးလက္ေဆာင္ကေတာ႔ လြင္႔ပါးေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းပါပဲ။ ဒီတစ္ခုသာ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္သူပါ။ တစ္ကိုယ္ေကာင္းႀကံစိတ္ကသူမကို ဝါးၿမိဳမသြားခင္ သူ႔ကို တြန္းထုတ္ခဲ႔ၿပီးၿပီ မဟုတ္လား။ သူ႔ႏွလံုးသားကို ဖမ္းဆုပ္ထားပါ။ ေကာင္မေလးမွာ ေကာင္းျမတ္စိတ္ထားရွိမွန္း သူမ သိပါတယ္။ သူမရဲ႕စိတ္သက္သာမႈအတြက္သာ ကတိစကားေလး ေတာင္းရတာပါ။ 

သူဟာ နားခုိရာရွာေနသူ မဟုတ္ေပမယ္႔ ေကာင္မေလးလုိပဲ အိမ္တစ္ခုလုိအပ္တယ္ေလ။ ေခ်ာက္ထဲက်ခါနီးသည္႔တုိင္ သူ႕လက္ကို လႊတ္မခ်လိုက္ပါနဲ႔။ အႏူးအညြတ္ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ။



09 January 2015

သူမက အတုျဖစ္ခဲ႔တယ္

သူမဟာ အတုျဖစ္ခဲ႔တယ္။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတစ္မႈံတစ္စရဖို႔အတြက္ လိုက္ေလ်ာတယ္။ေအာက္က်ိဳ႕တယ္။ အေလွ်ာ႔ေပးတယ္။ ဝမ္းနည္းေနေပမယ္႔ ရယ္စရာဆိုတယ္။ သိမ္ငယ္ေနေပမယ္႔ ႀကိဳးစားၿပံဳးတယ္။ မေကာင္းႀကံမွန္းသိေပမယ္႔ ရူးခ်င္ေယာင္ေဆာင္တယ္။ ေခ်ာက္ကမ္းပါးပါးနက္နက္မွာ ေနတယ္။ မိုးမည္းမည္းေအာက္ ေလွ်ာက္သြားတယ္။ ကိုယ္႔ေသတြင္းကိုယ္တူးတယ္။ အားလံုးလည္းသိရဲ႕။လူလုပ္ရတာ ခက္တယ္။ အထူးသျဖင္႔ လူမုန္းခံရမွာေၾကာက္လို႔ ဟန္ေဆာင္ေနရတာ ပင္ပန္းလြန္းလွတယ္။

‘self-pitying, self-loathing, self-destroying, self-constructing,self-compassion,self-judgement, low self-esteem, high self-esteem,’ အတၱေခါင္းစဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လည္ပတ္ေနတယ္။ သူမကိုယ္သူမ သနားပိုျခင္း၊ မုန္းတီးျခင္း၊ ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းႀကံျခင္း၊ တည္ေဆာက္မြမ္းမံျခင္း၊ စာနာျခင္း၊ ေဝဖန္ျခင္း၊ အထင္ေသးသိမ္ငယ္ျခင္း၊ ၾကည္ညိဳေလးစားျခင္းဆိုတဲ႔ အနိမ္႔အျမင္႔လႈိင္းဂယက္မွာ ေပၚလုိက္ျမဳပ္လုိက္ျဖစ္ေနတယ္။

ေတာ္သင္႔ၿပီ မဟုတ္လား။ တစ္ေထာင္႔တစ္ရာအႀကိမ္ေျမာက္ အေရခြံလဲဖုိ႔ ႀကံတယ္။ ကိုးဆယ္႔ကိုးခါက်႐ံႈးလည္း မရပ္မနား ႀကိဳးစားဦးမယ္။ ရြာျပင္ထြက္ေနရတာ ၾကာလြန္းလို႔ အထီးက်န္ၿပီး ႐ူးသြပ္သြားတာ ျဖစ္မယ္။ ခက္တာက ေသေၾကာင္းႀကံစည္တဲ႔ အ႐ူးဆိုတာ မရွိဘူး။ ဥာဏ္ရည္ျမင္႔တဲ႔ အူေၾကာင္ေၾကာင္ေတြသာ ဒီပညာကို ကၽြမ္းက်င္တယ္။ ဒီေတာ႔ ေပကပ္ၿပီး အသက္ရွင္ရဦးမယ္။

စာေရးဆရာ ဟာ႐ုခိ မူရာကာမိရဲ႕ ကမ္းေျခေပၚက ကပ္ဖ္ကာ ဆိုတဲ႔စာအုပ္ကို ခရီးေဆာင္အိတ္ထဲ ထည္႔ကာ ခရီးထြက္ဦးမယ္။ စာအုပ္ထဲက က်ီးကန္းလုိ႔အမည္ရတဲ႔ ေကာင္ေလးက ကပ္ဖ္ကာကို ေျပာသလုိပဲ သူမကိုယ္သူမ ေျပာမယ္။‘From now on ... no matter what… you've got to be the world’s toughest woman. That’s the only way you are going to survive.’

ႀကံ႕ခုိင္မယ္။ ရွင္သန္မယ္။ ရဲရင္႔မယ္။ အမွန္တရားကို မေၾကာက္မဝံ႔ေဖာ္ထုတ္ရဲသူ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ အႏုိင္က်င္႔သူေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈမယ္။ မႏွစ္လိုတဲ႔အၾကည္႔ေတြကို ပုခံုးတြန္႔ျပမယ္။ ကဲ႔ရဲ႕စကားေတြကို ေဘးဖယ္ထားမယ္။ သူမက ဂုဏ္သိကၡာရွိ လူသားတစ္ဦးျဖစ္တယ္။ အစိုးရက ပိတ္ပင္သည္႔တုိင္ လူ႔အခြင္႔အေရးစာတမ္းကို ကိုင္စြဲထားဦးမယ္။

သူမဟာ ေလးစားမႈနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ခံယူႏုိင္တဲ႔ အခြင္႔အေရးရွိတယ္။ ခံစားခ်က္၊အေတြးအျမင္၊လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပႏုိင္တဲ႔ အခြင္႔အေရးရွိတယ္။ အျပစ္တင္ျခင္း၊စိတ္မသိုးမသန္႔ျဖစ္ျခင္းေတြကို ဖယ္ရွားကာ မေကာင္းမြန္၊မသင္႔ေတာ္တဲ႔အရာမွန္သမွ် 'ဟင္႔အင္း'လို႔ ျငင္းပိုင္ခြင္႔ရွိတယ္။ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ခံစားခ်က္ပိုင္းဆိုင္ရာ ၿခိမ္းေျခာက္ႏွိပ္စက္မႈေတြေဘးမွ သူမကိုယ္သူမ ကာကြယ္ႏုိင္ခြင္႔ရွိတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္က်န္္းမာတဲ႔ဘဝကို သူမ တည္ေဆာက္ႏုိင္ခြင္႔လည္း ရွိတယ္။ အေျခခံလူ႔အခြင္႔အေရးေတြကို သူမရပိုင္ခြင္႔ရွိတယ္။

သူမ လူပီပီသသေနခ်င္တယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အသက္႐ႈေအာင္႔ၿပီး ဟန္ေဆာင္ၿပံဳးရယ္မျပခ်င္ေတာ႔ဘူး။ သူမမွာ အမွားမရွိလို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေၾကာက္လန္႔မေနေတာ႔ဘူး။ အေသခ်ာဆံုးက ဘယ္သူ႔ကိုမွ သူမ ဦးမညႊတ္ခ်င္ေတာ႔ဘူး။ သူမအစစ္ျဖစ္တဲ႔အခါ ဘယ္သူကမွ သူမကို မခ်စ္ေတာ႔ဘူးလား။ ရတယ္။ ပကတိအတုိင္း အသက္ရွင္ခ်င္ေသးတယ္---။


04 December 2014


အဆိပ္၊ လက္နက္၊ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ ငါး၊တိရစၧာန္အသားတို႔ကို ေရာင္းခ်တာ၊ လူကုန္ကူးေရာင္းခ်တာနဲ႔ သူတပါးတို႔ကို ထိခိုက္ေစတဲ႔ စီးပြားေရးေတြဟာ သမၼာအာဇီဝ (မွန္ကန္တဲ႔အသက္ေမြးမႈ) မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဖတ္ဖူးထားရာ သူမ အခုလုပ္ေနေသာအလုပ္ဟာ ေကာင္းေရာင္းေကာင္းဝယ္ဆိုတဲ႔အမ်ိဳးအစားမွာ အက်ံဳးဝင္ရဲ႕လားလုိ႔ မစဥ္းစားခ်င္ေပမယ္႔ ေနာက္ဘဝမွာခံစားရမည္႔ ငရဲဆိုသည္ထက္ အခုဘဝဆင္းရဲကို ေၾကာက္ကာ bartender ျဖစ္ေနေလၿပီ။ 

မပင္မပန္းေငြလြယ္လြယ္ရတဲ႔ အလုပ္ေတာ႔ မဟုတ္ပါေလ။ အခ်ိဳယမကာေဖ်ာ္နည္းစပ္နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေလ႔က်င္႔ရတဲ႔အျပင္ အရက္သမားေတြရဲ႕ အႏုိင္က်င္႔ဗိုလ္က်သမွ်ကို မ်က္ႏွာတစ္ခ်က္မမဲ႔ရေအာင္လည္း အားထုတ္ရေသးတာ။ အမူးသမားေတြရဲ႕ ေစာ္ကားဂ်ီက်သမွ်ကို သည္းခံပါမယ္ဆိုတဲ႔ ကတိကဝတ္နဲ႔ ခ်ည္ေႏွာင္ထားတဲ႔အလုပ္ မဟုတ္လား။ ဒါေပမယ္႔ အလုပ္ခြင္အခက္အခဲေတြ၊ ၾကာျမင္႔စြာ ရပ္ေနရလို႔ ခါးနာတာ၊ ေျခသလံုးေတာင္႔တာေတြအားလံုးဟာ သူ႔ေက်းဇူးေၾကာင္႔ သက္သာရာရ စိတ္ၾကည္လင္ ခ်မ္းျမသြားတယ္ေလ။

ဒါျဖင္႔ သူက အလုပ္ရွင္လား။ ကူညီေပးသည္႔ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္လား ေမးလာရင္ေတာ႔ ရွက္ရွက္နဲ႔ ျငင္းရလိမ္႔မွာ။ သူက ပံုမွန္လာေရာက္စားေသာက္သူသာရယ္။  ၿပီးေတာ႔ ဝမ္းနည္းစရာ သူ႔ရဲ႕ထူးျခားမႈတစ္ခုက လူအစည္ဆံုးသာၾကာနဲ႔ စေနေန႔ေတြမွာ အစုအဖြဲ႔နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္ျဖစ္ ေရာက္လာတတ္တဲ႔သူဟာ ျပန္သြားရင္ ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္ေယာက္ ေခၚသြားႏိုင္တာ။

ဒါေပမယ္႔ သူ႔ကို မ်က္ႏွာမလႊဲႏုိင္တာ။ ခင္မင္ေနမိတာ။ စကားလက္ဆံုေျပာေနမိတာေတြဟာ သူ႔ရဲ႕အပတ္စဥ္အေလ႔အထေၾကာင္႔မဟုတ္ဘဲ သူ႔ရဲ႕ ၾကင္နာတဲ႔အၿပံဳးေတြ၊ ဟာသစကားေတြနဲ႔ သူမအေပၚ ဂရုစိုက္မႈေတြေၾကာင္႔သာ။ ၿပီးေတာ႔ သူက သူမရဲ႕ဆရာနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္တူတာ။ သူ႔ရဲ႕ ျဖာထြက္ေနတဲ႔ အရွိန္အဝါတစ္ခုေအာက္မွာ အ႔ံၾသမင္သက္ကာ အငိုက္မိေနတာလည္း ပါဝင္တာေပါ႔ေလ။

ဒါေပမယ္႔ သူနဲ႔သူမအၾကား ဘားေကာင္တာ ျခားေနသလို အခ်ိန္ၾကာလာလုိ႔ သူနဲ႔ရင္းႏွီးလာသည္႔တုိင္ တစ္ခ်ိဳ႕ေမးခြန္းမ်ားကို ေမးရဲေအာင္ မကၽြမ္းဝင္ေသးပါဘူးေလ။ ဥပမာ- ဘားကိုလာတဲ႔ ေကာင္မေလးေတြထဲက ျပည္႔တန္ဆာမဟုတ္တဲ႔သူေတြကို သူ ဘယ္လုိသိၿပီး ေရြးခ်ယ္ခ်ဥ္းကပ္တာလဲ ဆိုတာမ်ိဳး …။ ဘယ္ေတာ႔မွလဲ ေမးျဖစ္လိမ္႔မွာ မဟုတ္ေပ။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ privacyဆိုတဲ႔အရာကို ထိုးဆြၿပီး စပ္စုရုိင္းျပသလိုျဖစ္သြားမွာ စိုးရိမ္ပါတယ္ေလ။ ဒီလိုနဲ႔ သူမတစ္ေယာက္ ႏႈတ္ခမ္းကို တင္းတင္းေစ႔၊ သက္ျပင္းခ်ၿပီး ေမးခြန္းမ်ားစြာကို ၿမိဳသိပ္ထားရတာေပါ႔။ ပံုမွန္စားသံုးသူမို႔ ဂရုစိုက္ရမယ္ မဟုတ္လား။

သုိ႔ေပမယ္႔လည္း ထို႔ထက္ ဆိုးရြားေသာ တုိက္ခိုက္ေစာ္ကားမႈမ်ားကို သတိလက္လြတ္ေျပာမိ တတ္သူကလည္း သူမပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕အလုပ္ရာထူးတုိးေၾကာင္း ေျပာတဲ႔အခါ သူမက ဝမ္းသာအားရဂုဏ္ျပဳရင္း ‘ ရွင္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ထူးခၽြန္မယ္ဆုိတာ သိတယ္။ အခု ဘားကို လာၿပီး PUA လုပ္ေတာ႔လည္း ေအာင္ျမင္တာပဲေလ’ လုိ႔  ေျပာလိုက္မိတာမ်ိဳး။ ေျပာၿပီးၿပီးခ်င္း သူမတစ္မ်က္ႏွာလံုးပူေႏြးသြားၿပီး စိတ္မရွိနဲ႔ေနာ္လုိ႔ ခ်က္ခ်င္းေတာင္းပန္ရင္း လွ်ာကိုကိုက္ကာ ေသလုိက္ခ်င္ရဲ႕။ ဒါေပမယ္႔ သူကေတာ႔ စိတ္မဆိုးဟန္နဲ႔ သေဘာတက်ရယ္ေလတာ။

ၾကည္႔ပါဦး။ ဘယ္လုိပဲအကဲခတ္ခတ္ သေဘာေကာင္း၊ၾကင္နာ၊ ဥာဏ္ရည္ထက္ျမက္၊ သူတပါးကိုလည္း နားလည္တတ္တဲ႔အရည္အခ်င္းေတြရွိတဲ႔သူဟာ ဘာေၾကာင္႔ မိန္းကေလးမ်ားနဲ႔ ခဏအိပ္ဖို႔ ျဖားေယာင္းေသြးေဆာင္ ကစားတာမ်ိဳး လုပ္ရတာလဲလုိ႔ အံ႔ၾသနားမလည္ႏိုင္ေအာင္ျဖစ္မိျပန္တာ။ သူက သူမအေတြးေတြကို ဖတ္ႏုိင္ဟန္နဲ ‘ကိုယ္က ဒီမွာ ခဏပဲ ေနမွာ။ ဘယ္သူနဲ႔မွ မၿငိခ်င္ဘူး’တဲ႔။ ရူးသြပ္ေနတဲ႔သူမမို႔ အလွ်င္အျမန္ပဲ သူ႔ကို ခြင္႔လႊတ္နားလည္ခ်င္သြားမိျပန္တာ။  မျဖစ္ဘူး။ လံုးဝမခ်စ္ဘူး။ သူက Danger ။ အဆုိးရြားဆံုး ေဘးဒုကၡ။လုိ႔ ႏႈတ္ကတတြတ္တြတ္ ရြတ္မွတ္ေနရင္းမွာပင္ သူ႔ကို ေစာင္႔ေရွာက္ခ်င္မိျပန္တာ။

‘မူးေနတဲ႔ မိန္းကေလးေတြနဲ႔ အိပ္လို႔ မျဖစ္ဘူးေနာ္။ မုဒိမ္းမႈ ျဖစ္သြားမယ္ သိလား’ လုိ႔ ေျပာမိခဲ႔တယ္ေလ။ သူက မ်က္လံုးမ်ားပါ ၿပံဳးရယ္ၿပီး လႈိက္လႈိက္လွဲလဲွေခါင္းၿငိမ္႔တာ။ အင္း ရွက္သင္႔ၿပီ။ သူ႔အေမလည္း မဟုတ္၊ ႏွမလည္း မဟုတ္။ ၿပီးေတာ႔ သူငယ္ခ်င္းအရင္းအခ်ာလည္း မဟုတ္။ သူ႔ကို ေၾကာင္႔ၾကစိတ္ထားရမွာ ငါ႔အလုပ္မဟုတ္ဘူး။ ဥေပကၡာထံုး ႏွလံုးသြင္းစမ္းလုိ႔ ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုယ္ေျဖာင္းဖ်။ တကယ္ေတာ႔ သူ႔ကုိ စိတ္ပူရမွာမဟုတ္ဘဲ သူ႔ကို ယံုစားသက္ဝင္စိတ္ကူးယဥ္ၾကတဲ႔ မိန္းကေလးေတြကိုသာ မိန္းမခ်င္း ကိုယ္ခ်င္းစာကာ ဂရုစိုက္ရမွာ မဟုတ္လား။ 

သူဘားကို လွမ္းဝင္ခါစမွာပင္ ရီေဝသာယာစြာ သူ႔ကို ၾကည္႔ေနေသာ မိန္းကေလးမ်ားကို အရက္တည္ခင္းရလွ်င္ သူက PUA လို႔  ေျပာျဖစ္ေအာင္ သူမ ႀကိဳးစားအားထုတ္ေတာ႔တာ။ ဘာလဲ PUA တဲ႔။ မိန္းကေလးအမ်ားစုက ထိုအတိုေကာက္စကားကို နားမလည္ၾကပါေခ်။ Pick Up Artist ကို ေျပာတာေလ။ ခဏအိပ္ဖို႔ ျဖားေယာင္းေသြးေဆာင္တဲ႔သူ လုိ႔ သူမေျပာလုိက္ရင္ အမ်ားစုက မ်က္ေမွာင္ႀကံဳ႕ကာ ပုခံုးတြန္႔ၾကတာ။ သူမကပဲ မနာလုိလုိ႔ ေျပာေလဟန္ မယံုသကၤာျဖစ္ၾကျပန္တာ။ ၿပီးေတာ႔ သူမကို အႏုိင္ရတာ ျပခ်င္ဟန္နဲ႔ သူမေရွ႕မွာ သူ႔လက္ကို ခ်ိတ္ကာ ေခါင္းေမာ႔ထြက္သြားေတာ႔။ အင္း… မခက္ေပဘူးလား။

သူမေျပာမွပင္ မိန္းကေလးေတြက မလုပ္နဲ႔ေျပာလုိ႔ စမ္းသပ္ၾကည္႔သူေတြလုိ သူက လက္မကမ္းခင္မွာပင္ သူ႔ေရွ႕ကို လွမ္းသြားၾကတာၾကည္႔ၿပီး သူမရဲ႕ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈအရည္အေသြးက ဒီေလာက္ေတာင္ ညံ႔ဖ်င္းေနၿပီလားလို႔ စိတ္ဓာတ္က်ရေတာ႔မွာ။ ဒါေပမယ္႔ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေကာင္ေလးတစ္ေယာက္ ကေတာ႔ ေခါင္းကို သြင္သြင္ခါၿပီး သူမကို အားေပးေလရဲ႕။ ‘ ေကာင္မေလးေတြက ဘာေျပာေျပာ ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ အျဖဴေကာင္ေတြဆိုတာနဲ႔ ပါၿပီးသားပဲ။ တစ္ညမေျပာနဲ႔။ တစ္နာရီပဲ အိပ္ရရ’ လုိ႔ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ ေျပာေလတာ။

ဘုရား.. ဘုရား။ သူမကို ေစာင္းေျမာင္းေျပာတာ မဟုတ္တဲ႔တိုင္ ၾကားရာတာ ခါးလိုက္တာ။ ရင္ထဲမွာ မသက္မသာ။ ဝမ္းနည္းတယ္။ နာက်င္တယ္။ အသည္းကြဲတယ္။ ဒီလိုအေျပာအဆိုမ်ိဳး မခံခ်င္ပါဘူး။ သူ႔ရဲ႕စာရင္းထဲမွာ သူမ မပါဝင္ပါရေစနဲ႔။ သူမမွာ  'white fetish' (အာရွသားေတြရဲ႕ လူျဖဴေတြကို ကာမစိတ္စြဲလမ္းမႈ) ရွိတယ္လို႔ စြပ္စြဲမွာလည္း စိုးေၾကာက္ပါတယ္။

စိတ္ပင္ပန္းဆင္းရဲရပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ မၾကာေတာ႔ပါဘူး။ သူမ ေက်ာင္းတက္ရေတာ႔မွာ။ တျခားအလုပ္ေျပာင္းလုပ္ရေတာ႔မွာ။ သူနဲ႔ေဝးရင္ သူ႔ရဲ႕ ခ်ိဳသာေသာမ်က္ႏွာ၊ (ပကတိလုိ႔ ထင္မွတ္ရေသာ) အားေပးစာနာတဲ႔ အၾကည္႔ေတြ၊ ယဥ္ေက်းတဲ႔ အျပဳအမူေတြကို ေမ႔သြားေတာ႔မွာ။ 

ဟုတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးထုအားလံုးရဲ႕ ရန္စြယ္ျဖစ္တဲ႔သူ႔ကို စိတ္ထဲကို ဝင္လာလုိ႔ေတာင္ မရေအာင္ ႏွိမ္ႏွင္းပစ္ရမယ္။ တိုက္ထုတ္ပစ္ရမယ္။ သုတ္သင္ပစ္ရမယ္လုိ႔ ႀကိမ္းဝါး။ ဒါေပမယ္႔ ေအာင္ျမင္မွာလားလို႔ ေမးလာရင္ ေသခ်ာတာေပါ႔လုိ႔ ေခါင္းေမာ႔ေျဖရင္းမွာပင္ မယံုသကၤာခ်င္။ ဆုေတာင္းေလ ဆုေတာင္းဆိုတဲ႔ သီခ်င္းစာသားကို ၾကားေယာင္ရင္း ေမ႔ႏိုင္ဖို႔ တုိးတိတ္ဆုေတာင္း။ ။